عناصر مهم و ‌بنیادی یک رابطه سالم

در فصل اول دارما کلینیک تلاش می‌کنیم تا به‌روزترین اطلاعات را در خصوص روابط بیان کنیم و عناوین مهم شکل‌گیری یک رابطه موفق را بررسی کنیم. در این فصل از مجموعه پادکست‌های روانشناسی و پزشکی دارما کلینیک با گفتگوی علی دلشاد و امیر قنبری (روانشنان بالینی و زوج درمان‌گر) همراه شما هستیم تا به بررسی دقیق موضوعات پنهان در لایه‌های اجتماع و خانواده در حوزه رابطه بپردازیم.

اپیزود یک از دارما کلینیک – ترس از ورود به رابطه


یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین احساساتی که همه ما بعد از داشتن یک رابطه نافرجام تجربه می‌کنیم، ترس از ورود به رابطه است. این ترس به‌طور کلی، برای محافظت از روح و جسم ما ایجاد می‌شود تا آسیب مجددی را تجربه نکنیم. بدیهی است که نداشتن رابطه اجتماعی، عاطفی و عاشقانه، جای بسیاری از لذت‌ها، تجربیات و رشدها را در زندگی ما خالی می‌گذارد و اختلالات زیادی به‌وجود خواهد آورد؛ پس، نمی‌توان با همین ترس، از ورود به رابطه اجتناب کرد؛ زیرا عواقب ناخوشایند همین موضوع نیز، در زندگی ما اثرات مخرب بسیاری را ایجاد خواهد است. پس بدیهی است که باید از تکنیک‌های دیگری استفاده کرد تا برای مواجهه با هر شرایطی، آمادگی لازم داشت. در ادامه، به پارامترهای مختلف و اثرگذار در کنترل ترس از ورود به رابطه صحبت خواهیم کرد.

چرا از ورود به رابطه می‌ترسید؟

قطعا برای درک و کنترل یک ترس، باید علت آن را کشف کنید. ما از روابط می‌ترسیم چون تجربه‌ای ناخوشایند از اعتماد در رابطه داریم. پس می‌توان گفت اعتماد کردن، اساس آسیب‌های بعدی در یک رابطه است. اما به‌نظر شما می‌توان رابطه‌ای را بدون اعتماد کردن پیش برد؟

قطعا خیر!

شما در زمان ورود به رابطه، باید به طرف مقابل اعتماد کنید؛ پس لازم است تا ذهن‌تان را برای عواقب احتمالی این اعتماد آماده کنید تا آسیب رابطه را به کم‌ترین حد برسانید.

چگونه از آسیب روابط کم کنید؟

همان‌طور که می‌دانید، آسیب روابط به‌دلیل اعتمادی است که پایه و اساس رابطه را تشکیل می‌دهد. شما در هر رابطه، منابع مالی، عاطفی و زمانی خود را باهم به اشتراک می‌گذارید و به همین‌دلیل، ریسک آسیب‌پذیری در رابطه ایجاد می‌شود.

برای کنترل این موضوع، نمی‌توانید از استراتژی‌های اشتباه استفاده کنید و رابطه را در اوج تمام کنید تا از ورود به مراحل آسیب رابطه اجتناب کنید. شما باید بپذیرید که در زمان ورود به یک رابطه، هیچ دید مشخصی از رویدادهای درون آن نخواهید داشت و سرانجام رابطه، تقریبا نامعلوم است؛ پس، باید برای این آسیب‌ها آمادگی بیشتری پیدا کنید و احتمال وقوع هر رویدادی را در این رابطه بدهید تا کم‌ترین آسیب را در رابطه تجربه کنید.

آیا می‌دانید آسیب در روابط مفید است؟

شاید در ابتدا با مشاهده این جمله تعجب کنید! اما جالب است بدانید که آسیب در روابط برای هر انسان، چیزی جز توانمندی، رشد و تقویت مهارت‌های زندگی نیست. در واقع، شما با قرار گرفتن در شرایط نامناسب و آسیب‌های رابطه، می‌توانید خودتان را بهتر بشناسید و بر روی نقطه ضعف‌های پیش آمده در رابطه و عوامل منجر به شکست رابطه، کار کنید تا در روابط بعدی بهتر عمل کنید و انسان بهتری باشید.

رابطه چیست و چطور می‌توان به آن ورود کرد؟

قطعا شما نیز مشتاق هستید تا بدانید تعریف رابطه چیست؟ در واقع، باید بدانید که ماهیت یک رابطه چیست؟ آیا رابطه برابر با آسیب دیدگی است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت خیر!

رابطه به ارتباطی مستحکم، با انگیزه و هدف رشد گفته می‌شود که در اولین گام، با جاذبه‌های ظاهری و رفتاری شکل می‌گیرد. پذیرش آسیب پذیری در رابطه، به شما کمک می‌کند تا روابط‌ را به بهترین شکل ممکن مدیریت کنید و ریسک آسیب در آن‌ها را به فرصتی برای رشد و توانمندی تبدیل کنید. در اپیزود بعدی دارما کلینیک به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم.

به پادکست ترس از ورود به رابطه گوش دهید!


 اپیزود دو از دارما کلینیک – مراحل صحیح شکل گیری یک رابطه

رفتارهای اجتنابی ناشی از احساساتی مثل ترس از ورود به رابطه، مانند شرایطی است که فرد خودش را محدود کند تا قد نکشد!

بدیهی است که چنین حالتی غیرمنطقی به‌نظر می‌رسد. پس چطور می‌توان مراحل صحیح شکل گیری یک رابطه را طی کرد؟ در این بخش قصد داریم به بررسی مراحل صحیح شکل گیری یک رابطه بپردازیم.

ارتباط چگونه شکل می‌گیرد؟

بدیهی است که هر رابطه با طی شدن مراحل مختلف شکل می‌گیرد. اما شکل مراحلی که یک رابطه صحیح و کم ریسک را تشکیل می‌دهد متفاوت است. در ادامه این بخش، به بررسی اصلی‌ترین علل شکل گیری رابطه می‌پردازیم.

1- جذابیت‌های جنسی ابتدایی

از مهم‌ترین و اساسی‌ترین انگیزه‌های جذب به رابطه عاطفی، توجه ناخودآگاه به ظاهر و جذابیت‌های جنسی در طرف مقابل است. قطعا هر شخص دارای ملاک‌های ناخودآگاهی در ذهن خود است که براساس آن، فرد موردعلاقه خود را انتخاب می‌کند. پس قدم اول یک رابطه، علاقه‌مندی اولیه و جذب اولیه به طرف مقابل است.

2- همجواری در رابطه

مرحله مهم دیگر بعد از جذب اولیه، همجواری است. در ابتدای رابطه، به‌طور ناخودآگاه جذب فرد موردعلاقه‌تان می‌شوید و می‌خواهید به میزان بیشتری همجوار او باشید و در هر فضا و مکانی، او را همراهی کنید. همجواری مزایای فوق‌العاده زیادی در شناخت ماهیت رفتاری، عاطفی و اجتماعی فرد موردنظر خواهد داشت. در واقع، در ابتدای رابطه باید تا می‌توانید در موقعیت‌های مختلفی مثل سینما، تئاتر، مهمانی و فعالیت‌های اجتماعی همراه هم باشید و رفتار یکدیگر را بشناسید. این همجواری گام مهمی در شکل گیری رابطه خواهد بود.

3- همسانی در رابطه

یکی از مراحل مهم رابطه، همسانی است. در واقع، بعد از همجواری، انسان‌ها به‌دنبال پیدا کردن نقاط مشترک در رابطه هستند. پیدا کردن علایق مشترک، طرز فکرهای مشترک و موارد این‌چنینی، انگیزه ارتباط جدی تر است.

در این مرحله، افراد حس می‌کنند که تا چه اندازه مناسب زندگی در کنار هم هستند. حدود شش ماه تا یک سال اول رابطه، این همسانی اتفاق می‌افتد. به این دوران، دوران هانی مون رابطه نیز گفته می‌شود که همه چیز گل و بلبل است و افراد هر روز اشتراکات بیشتری باهم پیدا می‌کنند.

4- همسازی در رابطه

پیدا کردن تفاوت‌ها اساسی‌ترین ویژگی‌های این مرحله از رابطه است. در واقع، بعد از گذشت یکسال از رابطه، افراد از هیجان اولیه فاصله می‌گیرند و کم کم تفاوت‌های فردی، اجتماعی، فرهنگی و مالی خودشان با طرف مقابل را کشف می‌کنند.

گاهی واکنش‌هایی در این مرحله صورت می‌گیرد که شامل کناره جویی، انفعال و پرخاش‌گری است؛ اما برخی دیگر از زوج‌ها، به حل مسئله فکر می‌کنند و مذاکره و توافق را در اولویت می‌دانند. در این مرحله، بسیاری از زوج‌ها جدا می‌شوند و بسیاری نیز به مرحله بعدی رابطه وارد می‌شوند.

5- نامزدی و ازدواج

در این مرحله، زوج‌هایی که موفق شده‌اند تا همسازی در رابطه را با روش‌های مناسب مدیریت کنند، می‌توانند به مرحله مطلوبی از رابطه وارد شوند. زوج‌هایی که به‌دنبال برطرف کردن مشکلات متعدد مابین خودشان می‌روند، موفق می‌شوند که از مرحله همسازی وارد مرحله نامزدی و ازدواج شوند.

تعامل مطلوب، درک متقابل و کشف ضعف‌های شخصی به افراد کمک می‌کند تا مرحله نامزدی و ازدواج را طی کنند و برای تعامل طولانی مدت آماده شوند.

نکته: سعی کنید فرهنگ را در تصمیمات‌تان بگنجانید و برای مذاکره و حل مسئله، مهارت زیادی کسب کنید. بی‌شک در طول زندگی نیازمند استفاده از مهارت حل مسئله و مذاکره خواهید بود تا به یکدیگر فرصت آزمون و خطا دهید.


به پادکست مراحل صحیح شکل گیری یک رابطه گوش دهید!

اپیزود سه از دارما کلینیک – راهکارهای کاهش آسیب در رابطه

یکی از سوالات متداول در حوزه روابط، عوامل موثر بر کاهش آسیب در رابطه است. آرزوی نهایی ما نیز همین است که رابطه‌ای مطلوب داشته باشیم تا بتوانید آرامش و عشق همیشگی در آن احساس کنیم. در این بخش قصد داریم به عوامل موثر بر کاهش آسیب در رابطه بپردازیم و نحوه انتخاب پارتنرتان در رابطه را بررسی کنیم:

1- جذابیت و علاقه اولیه را جدی بگیرید!

جذابیت ظاهری اولیه مهم‌ترین بخش ماجرا است که شما را در اولین گام، جذب طرف مقابل می‌کند. بدیهی است که نمی‌توان جذابیت ظاهری را در اولین برخورد نادیده گرفت. ما در رابطه به دنبال زیبایی نیستیم! زیبایی از دید هر شخص متفاوت است و ما به دنبال مشخصه‌های ظاهری ایده‌آل برای هر فرد هستیم.

جالب است بدانید، رسیدگی به بهداشت و ظاهر از مشخصه‌های مهم در سلامت روان است. جالب است بدانید که مغز به‌طور اتومات، از افرادی که به ظاهرشان رسیدگی می‌کنند و به فاکتورهای جسمانی اهمیت می‌دهند، جذب می‌شود.

نکته: رسیدگی به خود، به معنای آرایش بیش از حد و داشتن ظاهر نامتعارف نیست! این موضوع، خود به تنهایی، نشانه‌ای از رسیدگی افراطی و فاکتور هشداردهنده در شخصیت ناسالم فرد است.

2- به شباهت‌های خانوادگی و فرهنگی توجه کنید!

ازدواج در فرهنگ خاورمیانه، ازدواج دو فرد باهم نیست! ازدواج دو خانواده با یکدیگر است و این موضوع، مزایا و معایب متفاوتی دارد. در واقع، زمانی که دو فرد با دو تربیت و فرهنگ متفاوت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، سایه فرهنگ خانوادگی را بر روی رابطه قرار می‌دهند و رابطه به‌طور جدی، از این سایه تاثیر می‌پذیرد؛ پس، مطمئن شوید که تفاوت‌های فرهنگی‌تان جدی نیست و در میان شباهت‌ها بسیار اندک است؛ زیرا این تفاوت‌ها موجب بروز مشکلات متعدد در رابطه خواهد شد.

تذکر: افرادی که به هر دلیل با خانواده خودشان تفاوت‌های متعددی دارند، لازم است طرف مقابل به‌طور جدی نسبت به بررسی واکنش‌های فردی در مواجهه با موضوعات اجتماعی، دوستانه و فرهنگی، بررسی‌های زیادی انجام دهد و در گام اول، به دیده شک نسبت به این موضوع نگاه کند. دیدگاه‌های چنین فردی و سبک زندگی او، باید با طرف مقابل قیاس شود و شباهت‌ها بررسی شود. باید سبک زندگی شما با طرف مقابل متناسب و مشابه باشد تا بتوانید به مراحل جدی‌تر رابطه‌ای سالم فکر کنید.

3- سبک زندگی مشابه را درنظر بگیرید!

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید برای شروع رابطه درنظر داشته باشید، سبک زندگی است. اگر شباهت سبک زندگی را در زمان شروع رابطه جدی نگیرید، در سال‌های بعدی زندگی قطعا متوجه می‌شوید که هر کس به سمت و سوی کارهای خود جذب شده است و هیچ وجه اشتراکی مابین شما و پارتنرتان وجود ندارد.

درنظر گرفتن ساعت خواب و بیداری، اولین مشخصه سبک زندگی است. سبک تغذیه نیز، نکته مهمی در سبک زندگی افراد است. شغل افراد نیز، تعیین کننده سبک زندگی افراد است. شکل و فرم روابط و ارتباطات اجتماعی، پارامتر مهمی است که تعیین کننده سبک زندگی است. روش‌های تفریح نیز، موضوع مهم دیگری است که در سبک زندگی افراد اثرات فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌کند.

پارامترهای متفاوت دیگری نیز وجود دارد که شما براساس خط قرمزهای مهم در زندگی‌تان می‌توانید آن را در طرف مقابل بررسی کنید.

4- به سلامت روان افراد توجه کنید!

قطعا درنظر گرفتن پارامترهای مهم در زندگی، نشان دهنده سلامت روان افراد است. ساعت خواب نرمال و کافی، تعیین کننده سلامت روان افراد است. شخصی که خواب کافی یا نامناسب دارد، قطعا چندان سلامت نخواهد بود. سبک تغذیه نیز، موضوعی است که باید به آن توجه کنید. افرادی که دچار پرخوری عصبی هستند، علاوه‌بر چاقی و مشکلات سلامتی، سلامت روان نیز ندارند.

بی اشتهایی عصبی نیز چنین وضعیتی دارد و شما باید در مواجهه با کیس مناسب‌تان برای شروع ارتباط، به این موضوع نیز توجه کنید. افراد بیکار و بی‌هدف نیز، سلامت روان نخواهند داشت. بدیهی است که شروع رابطه با چنین افرادی منجر به شکست خواهد شد، مگر در شرایطی که خودشان به‌جهت علاقه‌مندی به شما، برای برطرف کردن چنین اختلالی و رسیدن به سلامت روان، تلاش کنند.

نکته: هر زمان احساس کردید طرف مقابل‌تان فرد مناسبی است، اما دچار اختلالاتی است که سلامت روان او را به خطر می‌اندازد، فقط در شرایطی می‌توانید رابطه را شروع کنید که تصمیم دوطرفه به برطرف کردن مشکل گرفته باشید و با کمک هم، این اختلالات را رفع کنید.

5- به طبقه اقتصادی توجه کنید!

واقعیت ماجرا این است که شما در زندگی اجتماعی واقعی، نمی‌توانید ازدواج طبقات اقتصادی متفاوت را موفق پیش‌بینی کنید. در موارد بسیار نادری می‌توان موفقیت چنین ازدواجی را تایید کرد؛ اما به جهت تحقیقات گسترده در این حوزه، مشخص شده است که افراد با سطح اقتصادی متفاوت، نمی‌توانند زندگی موفقی داشته باشند و در واقع، یکی از پارامترهای شکست روابط، همین اختلاف طبقات اقتصادی در خانواده‌ها و زن و مرد بیان شده است.

6- ارزش های زندگی

ارزش‌های زندگی، نقش مهمی در کنترل رابطه دارند. در واقع، همین ارزش‌ها هستند که تعیین کننده سبک زندگی، نحوه خرج کردن پول و مسائل این‌چنینی هستند.

برای مثال، فردی علاقه‌مند به خرج کردن پول برای تفریح و نشاط است، فردی ترجیح می‌دهد چنین پولی را برای خیریه و کمک به دیگران هزینه کند! بدیهی است که چنین اختلاف ارزشی در زندگی دونفره، فرد را دچار مشکل می‌کند و استارت بروز مشکلات و اختلافات را خواهد زد.

به پادکست راهکارهای کاهش آسیب در رابطه گوش دهید!

اپیزود چهار از دارما کلینیک – ارزش ها و اهمیت آن‌ها در روابط

پرداختن به ارزش‌ها در روابط، موضوع مهمی است که باید به بررسی آن بپردازیم. در مسیر زندگی هر شخص، اهدافی وجود دارند که افراد، علاقمند به دنبال کردن آن هستند؛ ارزش‌ها همین اهداف هستند که در مسیر زندگی آن را ارج می‌نهیم.

مهم‌ترین ویژگی ارزش‌ها، غیرمادی بودن آن است. مثل عشق، صمیمیت، خیریه، موفقیت و موارد این‌چنینی که هیچ‌کدام مادی نیستند. هر کس ارزش‌های خاص خودش را دارد و هر شخص آزاد است تا سیستم ارزشی خودش را بسازد یا تغییر دهد. رسیدن به این ارزش‌ها مطلق نیست و همیشه انسان به‌طور نسبی و مطابق با تلاشش، به ارزش‌ها نزدیک می‌شود.

تاثیر ارزش‌ها در روابط چیست؟

جالب است بدانید که ارزش‌ها قابل دستیابی نیستند. تشکیل خانواده و ازدواج یک ارزش نیست؛ زیرا شما به آن دست پیدا می‌کنید. پول یک ارزش نیست؛ زیرا به آن خواهید رسید، اما شما می‌توانید از همان پول در راه ارزش‌تان استفاده کنید و مثلا به یک خیریه کمک کنید تا ارزش نوع دوستی و کمک به افراد را در خودتان تقویت کنید.

سلامتی یک ارزش است، پس باید به فعالیت‌های ورزشی و باشگاه رفتن بپردازید. به این اقدامات، اهداف رفتاری برای تقویت ارزش سلامتی در زندگی است. وفاداری نیز به‌نوعی ارزش است، اما برای داشتن وفاداری، باید به رابطه پایبند باشید و در حفظ ارزش بکوشید و وارد رابطه دیگری نشوید. اعمال شما باید تقویت کننده وفاداری و تعهدتان باشد.

نکته: اگر می‌خواهید ادعا کنید که چیزی در زندگی‌تان ارزش است، باید تمام تلاش‌تان را بکنید تا آن را نقض نکنید و برای تقویت این سیستم ارزشی، تعهد داشته باشید. نقض ارزش‌ها سیستم ارزشی‌تان را مختل و غیرارزشی می‌کند.

جایگاه ارزش‌ها در رابطه عاطفی چیست؟

به‌نظر شما اعتقادات سیاسی، مذهبی، گیاه‌خواری، حمایت از حیوانات نیز ارزش محسوب می‌شوند؟

هم‌سویی ارزش‌ها قدرت دارند تا در افراد، یک رابطه شکوفا ایجاد کنند و یا به‌دلیل ناهم‌سویی ارزش‌ها، موجب برهم خو